Centrum Astronomii
Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej, Uniwersytet Mikołaja Kopernika

Dowody na zanikanie i ewentualne ponowne pojawianie się aktywności w galaktykach

dr hab. Andrzej Marecki

Obecnie już całkiem dobrze rozumiemy, dlaczego jądra niektórych galaktyk wykazują cechy generalnie określane mianem "aktywności". Niemniej jednak zagadnieniem, które aktualnie dopiero wchodzi do kanonu naszej wiedzy o aktywnych jądrach galaktyk (AGN-ach), jest to, czy aktywność jest na stałe przypisana pewnym galaktykom czy też nie. W pierwszej części referatu dokonam przeglądu dowodów obserwacyjnych na to, iż tak nie jest, tzn. że aktywność danej galaktyki może zaniknąć, jak również, że może być ponowiona. Okazuje się bowiem, że istnieją galaktyki posiadające pewne cechy świadczące o tym, iż niegdyś były one aktywne, następnie stały się nieaktywne, a w bieżącej epoce znów postrzegamy je jako aktywne. Cechy takie możemy obserwować w radioźródłach, czyli w radiogalaktykach lub radiowo-czynnych kwazarach. Klasycznego dowodu na powtarzalność aktywności dostarczają tzw. obiekty "podwójno-podwójne", głównie radiogalaktyki. W drugiej części mojego wykładu przedstawię natomiast inny, elegancki a przy tym bardzo twardy dowód na powtarzalność aktywności w radiowo-czynnych galaktykach, jaki przeprowadziłem w odniesieniu do pewnej radiogalaktyki, a następnie z powodzeniem zaaplikowałem do dwóch skądinąd dobrze znanych kwazarów. Te trzy przykłady wskazują na to, iż epizodyczność i powtarzalność aktywności jest powszechniejsza niż się przypuszcza.

Data
03.12.2012 - 11:15
Miejsce
Sala seminaryjna KRA