Centrum Astronomii
Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej, Uniwersytet Mikołaja Kopernika

Paleomagnetyzm i jego zastosowania w naukach planetarnych: od domeny magnetycznej do dryftu kontynentów

prof. dr hab. Marek Lewandowski, Instytut Nauk Geologicznych PAN, Instytut Geofizyki PAN

Paleomagnetyzm jest metodą badawczą z pogranicza geologii i geofizyki. Jej podstawą jest właściwość skał, zawierających minerały ferro- lub ferrimagnetyczne, do utrwalenia kierunku lokalnego pola geomagnetycznego w postaci wektora naturalnej pozostałości magnetycznej (ang. natural remanent magnetisation, NRM). Różnica pomiędzy południkiem wektora NRM utrwalonego w skale, a południkiem aktualnym pola geomagnetycznego jest miarą rotacji badaniej skały względem bieguna geomagnetycznego. W latach 50-tych ubiegłego wieku, paleomagnetyzm stał się kluczową metodą poznawczą w naukach o Ziemi, która zrewolucjonizowała poglądy na temat dynamiki litosfery, płaszcza oraz jądra planety, w szczególności dostarczając dowodów mobilizmu kontynentów i kładąc fundament pod współczesną tektonikę globalną.

W czasie wykładu omówione będą następujące zagadnienia:
1. Geneza pola geomagnetycznego i istota działania samowzbudnego geodynama
2. Krótka charakterystyka pól magnetycznych planet układu słonecznego
3. Nośniki informacji paleomagnetycznej
4. Mechanizm utrwalenia NRM w skałach
5. Analiza składowych NRM
6. Stabilność NRM w czasie geologicznym
7. Metodyka wyznaczania wektorów składowych NRM dla formacji skalnych
8. Pojęcie paleobieguna magnetycznego
9. Zmiana położenia paleobiegunów w czasie geologicznym
10. Hipoteza osiowego, geocentrycznego dipola ziemskiego
11. Tworzenie krzywych wędrówki bieguna
12. Paleomagnetyczne dowody mobilizmu płyt litosferycznych – rekonstrukcje paleogeograficzne
13. Inwersje pola geomagnetycznego
14. Charakterystyka pola geomagnetycznego w czasie inwersji
15. Pole magnetyczne Marsa – propozycja testu na mobilizm skorupy marsjańskiej

Data
20.05.2013 - 11:15
Miejsce
Sala seminaryjna KRA